ich swiatlo
Ich ¶wiat³o bieg³o do nas przez oko³o 13 mld lat, co oznacza, ¿e zosta³o wyemitowane zaledwie kilkaset milionów lat po Wielkim Wybuchu patrz: PANORAMA, Micha³ Ró¿yczka Dalekie ¶wiat³a kosmosu ¦wiat Nauki, listopad 2004. Wszech¶wiat by³ wtedy widowni± bardzo gwa³townych zdarzeñ, w¶ród których dominowa³y kolizje protogalaktyk i wywo³ane nimi erupcje procesów gwiazdotwórczych. ¦wiat³o zarejestrowane przez Kosmiczny Teleskop Hubblea pochodzi³o od masywnych m³odych gwiazd powsta³ych podczas takich erupcji. Podejrzewano jednak, ¿e oprócz nich w badanych obiektach znajduj± siê znacznie starsze gwiazdy ma³omasywne. Hubble nie móg³ tego sprawdziæ, poniewa¿ przy tak wielkich odleg³o¶ciach poczerwienienie kosmologiczne zwi±zane z ekspansj± Wszech¶wiata staje siê dla niego zbyt silne ¶wiec±ce w dziedzinie widzialnej.protogalaktycznych.